Posty

bp Kallistos (Ware)

 

Obok świąt w prawosławnym kalendarzu liturgicznym pojawiają również posty. Postrzegając osobę człowieka jako jedność ciała i duszy, Kościół prawosławny zawsze nalegał na to, iż ciało musi być kształtowane i utrzymywane w dyscyplinie tak samo jak dusza. „Post i panowanie nad sobą są pierwszą cnotą, matką, korzeniem, źródłem i podstawą wszelkiego dobra”. W ciągu roku następują cztery główne okresy postu:


  1. Wielki Post – rozpoczyna się siedem tygodni przed świętem Zmartwychwstania.
  2. Post świętych apostołów – rozpoczyna się w poniedziałek, osiem dni po święcie Pięćdziesiątnicy, a kończy się 28 czerwca/11 lipca, w wigilię święta apostołów Piotra i Pawła; w zależności od daty świętowania Paschy, czas jego trwania waha się od jednego do sześciu tygodni.
  3. Post przed świętem Zaśnięcia Bogarodzicy – trwa dwa tygodnie, od 1/14 do 14/27 sierpnia.
  4. Post przed świętem Narodzenia Jezusa Chrystusa – trwa czterdzieści dni, od 15/28 listopada do 24 grudnia/6 stycznia.


Oprócz tych czterech głównych okresów dniami postnymi są wszystkie środy i piątki (w niektórych monasterach również poniedziałki), z wyjątkiem okresu pomiędzy świętem Bożego Narodzenia a Epifanią, tygodnia paschalnego i tygodnia po święcie Pięćdziesiątnicy. Dniami postu są również święta Podwyższenia Krzyża Świętego, Ścięcia głowy św. Jana Chrzciciela oraz wigilia Epifanii.
Reguły postu w Kościele prawosławnym są tak srogie, iż u wielu zachodnich chrześcijan budzą trwogę i zadziwienie. Na przykład w ciągu całego niemal Wielkiego Postu i Wielkiego Tygodnia nie spożywa się nie tylko mięsa, ale również ryb i wszelkich produktów pochodzenia zwierzęcego (smalcu, jaj, masła, mleka, serów), wyłączając również wino i olej. W praktyce jednak, wielu prawosławnych – szczególnie w świecie Zachodu – dochodzi do wniosku, iż we współczesnych warunkach życia nie sposób dokładnie przestrzegać tradycyjnych reguł ustalanych z myślą o całkowicie odmiennej sytuacji zewnętrznej i z tego względu stosowane są pewne odstępstwa od tych zaleceń. Niemniej jednak Wielki Post – w szczególność zaś jego pierwszy tydzień i cały Wielki Tydzień – dla wielu gorliwych prawosławnych ciągle jest okresem prawdziwie surowej prostoty i poważnego fizycznego trudu. Nawet biorąc pod uwagę wszelkie złagodzenia i odstępstwa od reguł, ciągle okazuje się, że prawosławni chrześcijanie początków XXI wieku – zarówno mnisi, jak i świeccy – poszczą z surowością, która zapewne nie ma sobie równej w całym zachodnim chrześcijaństwie, z wyjątkiem członków najbardziej ścisłych reguł zakonnych.
Na różne pory roku przypadają charakterystyczne dla nich ceremonie: wielkie poświecenie wody w dzień święta Objawienia Pańskiego (sprawowane przeważnie na zewnątrz - przy studni, nad rzeką, czy też na brzegu morza); poświęcenie owoców w dzień święta Przemienienia; uroczyste podniesienie oraz cześć oddawana Krzyżowi 14/27 września; obrzęd wzajemnego przebaczenia w niedzielę przed rozpoczęciem Wielkiego Postu, kiedy to duchowni i wierni, wszyscy zebrani w cerkwi po kolei klękają przed sobą nawzajem z prośbą o przebaczenie. Najbardziej poruszające i wywołujące głębokie wrażenie wydarzenia w prawosławnym nabożeństwie następują jednak w okresie Wielkiego Tygodnia, kiedy to dzień po dniu, godzina po godzinie Kościół rozpamiętuje mękę Pana. Zwieńczeniem Wielkiego Tygodnia jest procesja z całunem (gr. epitaphion, cs. płaszczanica – wyobrażenie przygotowanego do pogrzebu ciała Chrystusa) w Wielki Piątek wieczorem, oraz rozpoczynająca się o północy, przepełniona tryumfalną radością Jutrznia święta Zmartwychwstania. Każdego obecnego na tym celebrowana w środku paschalnej nocy nabożeństwie porywa poczucie powszechnej radości. Chrystus uwolnił świat od jego pierwotnego zniewolenia i dawnego przerażenia, i cały Kościół tryumfalnie raduje się z Jego zwycięstwa nad ciemnością i śmiercią.

 

za cerkiew.pl

http://www.cerkiew.pl/index.php?id=prawoslawie&a_id=63

Tłum. ks. Włodzimierz Misijuk

 

«Ja jestem dobrym pasterzem. Dobry pasterz daje życie swoje za owce. Najemnik zaś i ten, kto nie jest pasterzem, do którego owce nie należą, widząc nadchodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka, a wilk je porywa i rozprasza. Najemnik ucieka dlatego, że jest najemnikiem i nie zależy mu na owcach.
Ja jestem dobrym pasterzem i znam owce moje, a moje Mnie znają, podobnie jak Mnie zna Ojciec, a Ja znam Ojca. Życie moje oddaję za owce. Mam także inne owce, które nie są z tej owczarni. I te muszę przyprowadzić i będą słuchać głosu mego, i nastanie jedna owczarnia i jeden pasterz.
Dlatego miłuje Mnie Ojciec, bo Ja życie moje oddaję, aby je potem znów odzyskać. Nikt mi go nie zabiera, lecz Ja od siebie je oddaję. Mam moc je oddać i mam moc je znów odzyskać. Taki nakaz otrzymałem od mojego Ojca.» [J 10,11-18]

Παντοκρατωρ


Motyw Deesis (z gr.Δεομαι)

ikona Wszystkich Św.




Troparion Wszystkich Świętych:

W całym świecie, krwią Twoich męczenników, jak purpurą i bisiorem, upiększa się Twój Kościół; przeto woła do Ciebie Chryste Boże: Twemu ludowi ześlij Twoje łaski, daj pokój Twemu dziedzictwu, i naszym duszom wielkie miłosierdzie.


„Krzyżowi Twojemu kłaniamy się Władco, i Święte Zmartwychwstanie Twoje sławimy”

"Gdy możemy, nie pozbawiajmy siebie świątyni lecz nauczmy się nawet ją w sobie nosić."
św. Filaret Metr. Moskiewski
05_11Piotr_i_Pawel.jpg